“Dag knappe jongen, wat wil je drinken?” vraagt de serveerder met een iets te diepe v-hals aan me terwijl hij zijn hand op mijn schouder legt. Enkele minuten later neem ik de eerste slok van mijn koffie en wacht ik op Pim. Pim Lammers is 23 jaar oud en is student Nederlands aan de universiteit van Amsterdam. Hoezo eerst wachten totdat ik mijn diploma heb gehaald? moet hij hebben gedacht. Pim wilde niet eerst z’n papiertje halen, hij wilde meteen een heel boek op zijn naam. En dat is hem gelukt!

“Dag schat! Hoe is het met joúú?” galmt er door het café waar ik en Pim hebben afgesproken. Ik zie Pim bij de ingang staan waar hij wordt ontvangen door de serveerder. Hij glimlacht naar de serveerder en loopt naar mijn tafeltje. Hij schuift aan en al snel praten we over zijn boek. Het lammetje dat een varken is luidt de titel en het is gelijk het eerste prentenboek voor kinderen met als onderwerp transseksualiteit.

Toen ik op mijn achttiende ging daten met een jongen, bleek hij transgender te zijn.

Waarom koos je voor het onderwerp transseksualiteit?
Ik wilde graag een boek schrijven dat dicht bij mezelf staat. Ondanks dat ik al sinds mijn dertiende nauw betrokken ben bij de LGBT (lesbian, gay, bisexual and transgender) community merkte ik dat ik eigenlijk niks wist over die T. Toen ik op mijn achttiende ging daten met een jongen bleek hij transgender te zijn en dus is geboren in het lichaam van een meisje. Ik merkte dat ook ik vooroordelen had totdat ik hem leerde kennen. Door hem leerde ik dat zijn geboortegeslacht dan wel vrouwelijk is, maar dat hij eigenlijk nooit vrouw is geweest. Hij is gewoon een jongen. Ik realiseerde me dat als ik, iemand die zichzelf als open-minded persoon beschouwt, al onwetend is over dit onderwerp, er heel veel mensen zijn die er helemaal niks over weten. Laat staan kinderen. 

 

 

Waarom wilde je een prentenboek maken voor kinderen?
Een vriend van mij, Edward van de Vendel, heeft heel veel kinderboeken geschreven. Dankzij hem ben ik geïnspireerd geraakt om een verhaal te schrijven voor kinderen. Ik had voor het schrijven van dit boek niet heel veel met kinderen. Ik was altijd een beetje ongemakkelijk als ik met ze moest praten. Toch vond ik het belangrijk om dit onderwerp aan te snijden bij jonge kinderen. Dankzij de onwetendheid is er ook heel veel onbegrip en zelfs haat. Transgenders krijgen veel neerbuigende opmerkingen te verduren zoals: ‘Oh jij wilt een meisje zijn? Dan wil ik een helikopter zijn.’ Ik wilde een bijdrage leveren aan dit maatschappelijk debat en ik geloof dat je dat het beste kan doen door hier met jonge kinderen al over te praten. Ik denk dat prenten daarbij heel goed werken. Ik ben ook erg blij met de tekeningen van Milja Praagman. Door haar illustraties komt het verhaal erg goed over en kunnen volwassenen en kinderen zich helemaal inleven in het lammetje. Milja begreep het verhaal meteen en daardoor had ik mij geen betere tekenaar kunnen wensen!’

 

Waarom is het noodzakelijk dat kinderen hier al jong mee in aanmerking komen?
Alle kinderen hebben iets aan dit boek. Niet alleen neemt het vooroordelen en onwetendheid weg bij niet-transgender kinderen en ouders, maar het is ook een opening tot een gesprek tussen een kind dat wel transgender is en zijn/haar ouders. Afgelopen week kreeg ik bijvoorbeeld een berichtje van een moeder die mij bedankte na het lezen van mijn boek: ‘Dankjewel voor je mooie boek. Mijn dochtertje herkende zich meteen in het verhaal en zei: dat ben ik ook!’ Dat is uiteindelijk waarom ik het boek heb geschreven. 
Daarnaast vind ik dat transgenders niet zichtbaar zijn in de wereld. Er is geen transgender-personage in Sesamstraat of in andere tv-programma’s. Dat moet anders. 

In jouw boek is de hoofdpersoon transseksueel. Dat kan ouders ook weerhouden om het boek te kopen. Waarom heb je het lammetje de hoofdrol gegeven en niet een bijrol?
Heel simpel. Een transgender heeft ook recht op een hoofdrol. Disney heeft nu voor het eerst een homoseksuele bijrol in één van hun films. Ik vind dat raar, waarom is Belle niet lesbisch? We leven in 2017 en nog zijn onderwerpen als transseksualiteit en homoseksualiteit ondergeschoven kindjes. Ik heb er heel bewust voor gekozen om de hoofdrol juist te geven aan een transgender.

Waarom werd het lammetje een varkentje in plaats van een meisjes-lammetje een jongens-lammetje?
Ik heb hier heel bewust voor gekozen. Met mijn boek wil ik kinderen leren over transseksualiteit, maar ze hoeven nog niet alle ins en outs van een geslachtsoperatie te weten. Door het krullen van het staartje heb ik een mooi metafoor gevonden voor de fysieke verandering die een transgender ondergaat. Daarnaast zou ik te veel vast zitten aan bepaalde rollenpatronen. Het lammetje zou dan geboren zijn in het mannelijk geslacht, maar wil graag in een jurk lopen en houdt van roze? Elk jongetje kan van roze houden, dat maakt hem nog niet meteen transgender. In onze maatschappij is vanaf de geboorte het geslacht bepalend. Al voor de geboorte hebben jongetjes bestuurbare auto’s en zijn slaapkamertjes van meisjes gevuld met roze accessoires. Als kind heb ik hier zelf ook mee geworsteld. Ik speelde het liefste met Barbies, maar als we op school ons speelgoed mee mochten nemen nam ik mijn action man mee. 

 

"Ook mannen houden van roze, dat weet ik zeker"

Wil je in al je boeken spelen met die rollenpatronen tussen man en vrouw?
Ik wil daar zeker nog boeken over schrijven, maar ik wil ook andere dingen schrijven. Ik ben bijvoorbeeld bezig met een nieuw boek over een klein monstertje met de boodschap dat je ook als je klein bent grote dingen kan bereiken. Mijn zwak voor mensen die anders zijn drijft me om hierover te schrijven. Het had mij bijvoorbeeld geholpen als kind om meer te weten over homoseksualiteit. Toen ik tien was kende ik alleen Gordon en Gerard Joling. Het had mij en de kinderen om mij heen geholpen als we al met LGBT in aanraking waren gekomen in kinderboeken of tekenfilms. Toch zijn het niet alleen de kinderen die onwetend zijn. Ooit zei een meisje uit mijn klas tegen me: “Mijn moeder zegt dat jij later homo wordt” dat was wel een pijnlijk moment voor mij als kind van tien. 

Kinderen nemen vaak het gedrag over van hun ouders. Denk je dat vooral ouders een raar beeld hebben bij transseksualiteit in plaats van de kinderen?
Ja, juist. Mensen vinden de wereld moeilijk en daardoor helpen we onszelf door mensen in te delen in hokjes. Het onderscheid man vs. vrouw is de bekendste. Ik geloof dat je juist door deze tweedeling de wereld ingewikkeld maakt. Niet alleen voor andere mensen, maar ook voor jezelf. Ook mannen houden van roze, dat weet ik zeker. Kinderen zijn veel slimmer dan mensen vaak denken, volwassenen hebben dat niet door. Kinderen vinden dingen vaak juist niet raar, de ouders maken het raar. Dankzij mijn boek sla ik twee vliegen in één klap. Zowel het kind als de ouder leert met mijn boek over transseksualiteit.

Pim wil me graag zijn boek laten zien in boekhandel Scheltema aan het Rokin in Amsterdam. Ik sta op en loop naar de bar om af te rekenen. Ditmaal is het niet de flirtende serveerder die me helpt, maar zijn norsere collega. “Ik wil graag betalen” zeg ik. De man achter de balie kijkt verbaasd om zich heen en roept zijn collega. Hij kijkt me aan en zegt: “Die andere man komt je helpen met afrekenen. Of nou ja man.. vrouw” en hij lacht.

Meteen denk ik terug aan het gesprek dat ik zojuist had met Pim en besef dat hij gelijk heeft. We zitten zo vast in patronen waarin mannen blijkbaar niet met hun heupen zwierend bestellingen op mogen nemen. Mensen die dit vinden zouden ook Het lammetje dat een varken is moeten lezen om te beseffen dat de wereld een kleurenpalet is met duizenden tinten in plaats van twee kleuren: roze en blauw.  

"Het lammetje dat een varkentje is' is verkrijgbaar in boekhandels. Ook is het boek te bestellen via Bol.com Klik Hier